Chủ đề 48: NĂNG LƯỢNG HẠT NHÂN VÀ VẬT LÝ HẠT
Bài 1: Dịch các từ sau sang tiếng Anh (Chuyên sâu)
| STT | Tiếng Việt | XEM ĐÁP ÁN (English / IPA) |
|---|---|---|
| 1. | Phản ứng phân hạch (Fission) |
ĐÁP ÁNNuclear Fission/ˈnjuːkliər ˈfɪʃn/
|
| 2. | Lò phản ứng hạt nhân |
ĐÁP ÁNNuclear Reactor/ˈnjuːkliər riˈæktər/
|
| 3. | Hạt cơ bản |
ĐÁP ÁNElementary Particle/ˌelɪˈmentri ˈpɑːrtɪkl/
|
| 4. | Phản ứng nhiệt hạch (Fusion) |
ĐÁP ÁNNuclear Fusion/ˈnjuːkliər ˈfjuːʒn/
|
| 5. | Quark |
ĐÁP ÁNQuark/kwɔːrk/
|
| 6. | Chất làm chậm (Moderator) |
ĐÁP ÁNModerator/ˈmɒdəreɪtər/
|
| 7. | Chuỗi phản ứng |
ĐÁP ÁNChain Reaction/ʧeɪn riˈækʃn/
|
| 8. | Máy gia tốc hạt |
ĐÁP ÁNParticle Accelerator/ˈpɑːrtɪkl ækˈseləreɪtər/
|
| 9. | Phản vật chất |
ĐÁP ÁNAntimatter/ˈæntiˌmætər/
|
| 10. | Định luật bảo toàn |
ĐÁP ÁNConservation Law/ˌkɒnsərˈveɪʃn lɔː/
|
Bài 2: Dịch các câu sau
Dịch Việt – Anh:
- Phản ứng phân hạch giải phóng năng lượng bằng cách tách các hạt nhân nguyên tử nặng.
ĐÁP ÁN
Nuclear fission releases energy by splitting heavy atomic nuclei./ˈnjuːkliər ˈfɪʃn rɪˈliːsɪz ˈenərdʒi baɪ ˈsplɪtɪŋ ˈhevi əˈtɒmɪk ˈnuːkliːaɪ./ - Lò phản ứng hạt nhân sử dụng chất làm chậm để làm chậm neutron, duy trì một chuỗi phản ứng bền vững.
ĐÁP ÁN
A nuclear reactor uses a moderator to slow down neutrons, maintaining a sustainable chain reaction./ə ˈnjuːkliər riˈæktər ˈjuːzɪz ə ˈmɒdəreɪtər tuː sləʊ daʊn ˈnuːtrɒnz, meɪnˈteɪnɪŋ ə səˈsteɪnəbl ʧeɪn riˈækʃn./ - Vật lý hạt nghiên cứu các hạt cơ bản như quark và tương tác của chúng.
ĐÁP ÁN
Particle physics studies elementary particles such as quarks and their interactions./ˈpɑːrtɪkl ˈfɪzɪks ˈstʌdiz ˌelɪˈmentri ˈpɑːrtɪklz sʌʧ æz kwɔːrks ænd ðeər ˌɪntərˈækʃnz./
Dịch Anh – Việt:
- Nuclear fusion, the process powering the sun, involves combining light atomic nuclei to form a heavier nucleus./ˈnjuːkliər ˈfjuːʒn, ðə ˈprəʊses ˈpaʊərɪŋ ðə sʌn, ɪnˈvɒlvz kəmˈbaɪnɪŋ laɪt əˈtɒmɪk ˈnuːkliːaɪ tuː fɔːrm ə ˈheviər ˈnuːkliəs./
ĐÁP ÁN
Phản ứng nhiệt hạch, quá trình cung cấp năng lượng cho mặt trời, liên quan đến việc kết hợp các hạt nhân nguyên tử nhẹ để tạo thành một hạt nhân nặng hơn.
- A particle accelerator is used to collide beams of particles at high energy to observe subatomic reactions./ə ˈpɑːrtɪkl ækˈseləreɪtər ɪz juːzd tuː kəˈlaɪd biːmz əv ˈpɑːrtɪklz æt haɪ ˈenərdʒi tuː əbˈzɜːrv ˌsʌbəˈtɒmɪk riˈækʃnz./
ĐÁP ÁN
Máy gia tốc hạt được sử dụng để va chạm các chùm hạt ở năng lượng cao nhằm quan sát các phản ứng hạ nguyên tử.
- The existence of antimatter suggests that every elementary particle has a corresponding antiparticle with opposite charge./ðiː ɪɡˈzɪstəns əv ˈæntiˌmætər səˈdʒests ðæt ˈevri ˌelɪˈmentri ˈpɑːrtɪkl hæz ə ˌkɒrɪˈspɒndɪŋ ˈæntipɑːrtɪkl wɪð ˈɒpəzɪt ʧɑːrdʒ./
ĐÁP ÁN
Sự tồn tại của phản vật chất cho thấy rằng mọi hạt cơ bản đều có một phản hạt tương ứng với điện tích đối lập.
Bài 3: Dịch hội thoại sau (Anh – Việt)
| English (English / IPA) | XEM ĐÁP ÁN (Tiếng Việt) |
|---|---|
| A: What is the fundamental difference in energy generation between nuclear fission and fusion? /wɒt ɪz ðə ˌfʌndəˈmentl ˈdɪfrəns ɪn ˈenərdʒi ˌdʒenəˈreɪʃn bɪˈtwiːn ˈnjuːkliər ˈfɪʃn ænd ˈfjuːʒn?/ |
ĐÁP ÁNSự khác biệt cơ bản trong việc tạo ra năng lượng giữa phản ứng phân hạch và phản ứng nhiệt hạch là gì? |
| B: Fission splits heavy nuclei, typically Uranium, while fusion combines light nuclei, like Deuterium and Tritium. /ˈfɪʃn splɪts ˈhevi ˈnuːkliːaɪ, ˈtɪpɪkli jʊˈreɪniəm, waɪl ˈfjuːʒn kəmˈbaɪnz laɪt ˈnuːkliːaɪ, laɪk djuːˈtɪəriəm ænd ˈtraɪtiəm./ |
ĐÁP ÁNPhân hạch tách các hạt nhân nặng, điển hình là Uranium, trong khi nhiệt hạch kết hợp các hạt nhân nhẹ, như Deuterium và Tritium. |
| A: Why is the moderator essential in a nuclear reactor? /waɪ ɪz ðə ˈmɒdəreɪtər ɪˈsenʃl ɪn ə ˈnjuːkliər riˈæktər?/ |
ĐÁP ÁNTại sao chất làm chậm lại cần thiết trong một lò phản ứng hạt nhân? |
| B: It slows down the fast neutrons released during fission, making them more likely to be absorbed by other nuclei to sustain the chain reaction. /ɪt sləʊz daʊn ðə fɑːst ˈnuːtrɒnz rɪˈliːst ˈdjʊərɪŋ ˈfɪʃn, ˈmeɪkɪŋ ðəm mɔːr ˈlaɪkli tuː biː əbˈzɔːrbd baɪ ˈʌðər ˈnuːkliːaɪ tuː səˈsteɪn ðə ʧeɪn riˈækʃn./ |
ĐÁP ÁNNó làm chậm các neutron nhanh được giải phóng trong quá trình phân hạch, khiến chúng có nhiều khả năng được các hạt nhân khác hấp thụ để duy trì chuỗi phản ứng. |
| A: What is the primary function of a particle accelerator in physics research? /wɒt ɪz ðə ˈpraɪməri ˈfʌŋkʃn əv ə ˈpɑːrtɪkl ækˈseləreɪtər ɪn ˈfɪzɪks rɪˈsɜːrʧ?/ |
ĐÁP ÁNChức năng chính của máy gia tốc hạt trong nghiên cứu vật lý là gì? |
| B: To generate high-energy collisions between elementary particles, allowing scientists to study fundamental forces and test the Conservation Laws. /tuː ˈdʒenəreɪt haɪ ˈenərdʒi kəˈlɪʒənz bɪˈtwiːn ˌelɪˈmentri ˈpɑːrtɪklz, əˈlaʊɪŋ ˈsaɪəntɪsts tuː ˈstʌdi ˌfʌndəˈmentl ˈfɔːrsɪz ænd test ðə ˌkɒnsərˈveɪʃn lɔːz./ |
ĐÁP ÁNĐể tạo ra các vụ va chạm năng lượng cao giữa các hạt cơ bản, cho phép các nhà khoa học nghiên cứu các lực cơ bản và kiểm tra Định luật bảo toàn. |
Bài 4: Dịch các đoạn văn sau
Dịch Việt – Anh:
“**Phản ứng phân hạch hạt nhân** là nền tảng của các nhà máy điện hiện tại, trong đó một **lò phản ứng hạt nhân** được thiết kế để duy trì một **chuỗi phản ứng** được kiểm soát bằng cách sử dụng **chất làm chậm**. Tuy nhiên, **phản ứng nhiệt hạch** được coi là nguồn năng lượng sạch hơn trong tương lai, mặc dù việc duy trì nhiệt độ và áp suất cần thiết vẫn còn là một thách thức kỹ thuật lớn. Song song đó, **Vật lý hạt** sử dụng **máy gia tốc hạt** để khám phá các **hạt cơ bản** như **quark** và nghiên cứu các tương tác của chúng, thường áp dụng **Định luật bảo toàn** để phân tích kết quả.”
ĐÁP ÁN
“Nuclear fission is the foundation of current power plants, where a nuclear reactor is designed to maintain a controlled chain reaction using a moderator. However, nuclear fusion is considered the cleaner energy source of the future, although maintaining the required temperatures and pressures remains a major engineering challenge. In parallel, particle physics uses particle accelerators to explore elementary particles like quarks and study their interactions, often applying Conservation Laws to analyze the results.”Dịch Anh – Việt:
“The standard model of particle physics describes the fundamental building blocks of matter, including quarks and leptons, and three of the four fundamental forces. The search for a unified theory, often involving high-energy collisions in a particle accelerator, seeks to reconcile general relativity with quantum mechanics. Experiments involving antimatter help test the Conservation Laws and explain why the universe is currently dominated by matter. The control systems of a nuclear reactor must be highly reliable to prevent an uncontrolled chain reaction.”/ðə ˈstændərd ˈmɒdl əv ˈpɑːrtɪkl ˈfɪzɪks dɪˈskraɪbz ðə ˌfʌndəˈmentl ˈbɪldɪŋ blɒks əv ˈmætər, ɪnˈkluːdɪŋ kwɔːrks ænd ˈleptɒnz, ænd θriː əv ðə fɔːr ˌfʌndəˈmentl ˈfɔːrsɪz. ðə sɜːrʧ fər ə ˈjuːnɪfaɪd ˈθɪəri, ˈɔːfn ɪnˈvɒlvɪŋ haɪ ˈenərdʒi kəˈlɪʒənz ɪn ə ˈpɑːrtɪkl ækˈseləreɪtər, siːks tuː ˌrekənsaɪl ˈdʒenərəl ˌreləˈtɪvɪti wɪð ˈkwɒntəm mɪˈkænɪks. ɪkˈsperɪmənts ɪnˈvɒlvɪŋ ˈæntiˌmætər help test ðə ˌkɒnsərˈveɪʃn lɔːz ænd ɪkˈspleɪn waɪ ðə ˈjuːnɪvɜːrs ɪz ˈkʌrəntli ˈdɒmɪneɪtɪd baɪ ˈmætər. ðə kənˈtrəʊl ˈsɪstəmz əv ə ˈnjuːkliər riˈæktər mʌst biː ˈhaɪli rɪˈlaɪəbl tuː prɪˈvent ən ˌʌnkənˈtrəʊld ʧeɪn riˈækʃn./
ĐÁP ÁN
“Mô hình chuẩn của **Vật lý hạt** mô tả các khối xây dựng cơ bản của vật chất, bao gồm **quark** và lepton, cùng ba trong số bốn lực cơ bản. Việc tìm kiếm một lý thuyết thống nhất, thường liên quan đến các vụ va chạm năng lượng cao trong **máy gia tốc hạt**, nhằm mục đích điều hòa thuyết tương đối rộng với cơ học lượng tử. Các thí nghiệm liên quan đến **phản vật chất** giúp kiểm tra **Định luật bảo toàn** và giải thích tại sao vũ trụ hiện tại lại bị thống trị bởi vật chất. Các hệ thống điều khiển của một **lò phản ứng hạt nhân** phải cực kỳ tin cậy để ngăn chặn một **chuỗi phản ứng** không được kiểm soát.”